Spotkanie zgromadziło uznanych historyków, regionalistów oraz osoby pielęgnujące pamięć o tragicznych losach czasu okupacji niemieckiej.
Przywracanie pamięci o lokalnych bohaterach
Głównym celem konferencji było przybliżenie realiów holocaustu na polskiej wsi oraz oddanie hołdu osobom, które z narażeniem życia niosły pomoc prześladowanej ludności żydowskiej. W panelu pierwszym prowadzonym przez mgr Annę Wiśnioch prelegenci skupili się na ukazywaniu losów mniejszych społeczności wyznania mojżeszowego z perspektywy regionalnej. Prof. dr hab. Jerzy wygłosił referat „Żydzi w powiecie opatowskim w latach 1939-1945”. Prezentacja dr Mirosławy Bednarzak-Libery dotyczyła rodziny Ulmów, która stała się uniwersalnym symbolem tragicznej ceny, jaką polskie rodziny płaciły za odruchy ludzkiej solidarności w obliczu bezwzględnego hitlerowskiego terroru.
Nieznane fakty i bohaterów z dziejów Sobolewa odszukane w żydowskiej księdze pamięci, wydanej w 1960 roku w Paryżu, przedstawił dr Mirosław Matosek. O holokauście Żydów w Sobieniach Jeziorach i okolicy mówił dr Mariusz Rombel a zagładę Żydów z Parysowa przypomniał mgr Sławomir Zawadka. Honorowy obywatel miasta Dęblina, historyk regionalista mgr inż. Tadeusz Opieka przedstawił prezentację pod tytułem „Aleja Rodzin Dęblińskich niosących pomoc Żydom w czasie holokaustu”.
Pamiętniki, literatura, film i perspektywa transgeneracyjna
Tematyka konferencji obejmowała nie tylko twarde dane archiwalne, ale również sposoby utrwalania pamięci o zagładzie, Dr Agnieszka Zięba-Dąbrowska, która prowadziła panel drugi mówiła o martyrologii Żydów widzianej oczami dziecka na przykładzie pamiętnika Dawida Rubinowicza. Kolejno wystąpiły dwie doktorantki. Danuta Kalinowska zaprezentowała percepcję zagłady w przekazie transgeneracyjnym zobrazowaną w powieści Anny Janko pt. „Mała zagłada”, a Natalia Wiśnioch, zafascynowana „dziesiątą muzą” wprowadziła słuchaczy w świat dziecka wobec terroru mówiąc o strategiach przedstawienia zagłady z perspektywy dziecięcego bohatera w filmie. Biegły sądowy dr inż. Magdalena Jabłońska-Milczarek przedstawiła wyniki autorskich badań nad dziedzictwem przetrwania, ocaleniu, traumie i epigenetycznych śladach zagłady. Cennym uzupełnieniem dyskusji były wypowiedzi prof. dr. hab. Pawła Soroki (połączył się zdalnie) i zastępcy dyrektora MSP Jakuba Mitka o potrzebie organizowania takich konferencji w kontekście bieżących wydarzeń.
Wydarzenia towarzyszące
Niezwykle ważnym elementem konferencji był wernisaż wystawy przygotowanej przez MHPRL pt. „Ruch ludowy, Bataliony Chłopskie i wieś polska w obronie ludności żydowskiej podczas II wojny światowej”. Ekspozycja unikalnych dokumentów i fotografii unaoczniła uczestnikom systemowy oraz zorganizowany charakter pomocy niesionej przez struktury polskiego państwa podziemnego na terenach wiejskich.
Współorganizatorami wydarzenia byli: prezes Ludowego Towarzystwem Naukowo-Kulturalnego w Garwolinie mgr Beata Pasternak, dr Dariusz Prokopowicz z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz działacze Towarzystwa Uniwersytetów Ludowych z prezes Elżbietą Gniadkowską na czele, a zwieńczeniem intensywnych obrad i dyskusji naukowej było wspólne zwiedzanie ekspozycji Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie. Dzięki zaangażowaniu dr. Mirosława Matoska i dr. Mirosławy Bednarzak-Libery regionalna historia po raz kolejny zyskała należne jej miejsce w ogólnopolskim dyskursie naukowym, przypominając o moralnych wyborach w czasach najgłębszej próby.
mat. pras.
Napisz komentarz
Komentarze